Diagnoza i terapia procesów Integracji Sensorycznej
SI - Integracja Sensoryczna to proces zachodzący w mózgu, który polega na organizowaniu, porządkowaniu i łączeniu informacji pochodzących z poszczególnych układów sensorycznych, tak, by mogły być wykorzystane w celowym, kończącym się sukcesem działaniu. Integracja Sensoryczna - to taka integracja wrażeń zmysłowych, by mogły być użyte w celowym działaniu. Podczas tego procesu współpracuje ze sobą wiele struktur mózgowych, które otrzymane informacje rozpoznają, organizują, rejestrują i łączą ze sobą w taki sposób, że osoba może reagować odpowiednio do wymagań otoczenia.
Proces Integracji Sensorycznej zaczyna się od pierwszych miesięcy życia płodowgo i najintensywniej przebiega do końca wieku przedszkolnego.
Czynnikami warunkującymi rozwój integracji sensorycznej są: - nie powikłany przebieg ciąży - prawidłowo przebiegający okres okołoporodowy - nie zakłócone dalsze okresy rozwoju dziecka - środowisko bogate w różnorodne bodźce
Wg. Jean Ayres, twórczyni metody SI podstawowe znaczenie dla rozwoju integracji sensorycznej ma funkcjonowanie układów sensorycznych odbierających i analizujących informacje związane z ciałem: - układ przedsionkowy - ma wpływ na utrzymywanie równowagi, koordynacji oraz płynności ruchów ciała i gałek ocznych - istotne przy czytaniu i pisaniu, odzwierciedla się w dużej i małej motoryce dziecka, w koncentracji i w poziomie męczliwości dziecka, - układ propioceptywny czyli czucie głębokie - wpływa na tworzenie schematu ciała, lateralizacji, precyzję ruchów, równowagę, motorykę, percepcję kształtów przedmiotów - układ dotykowy - ma wpływ na poznawanie przedmiotów, poznawanie swojego ciała, różnicowanie bodźców dotykowych i rozwój emocjonalny Zaburzenia integracji sensorycznej są rozpatrywane w kategoriach nadwrażliwości lub niedowrażliwości poszczególnych układów zmysłowych w odpowiedzi na bodźce płynące z otoczenia
Lista symptomów mogących stanowić wskazanie do przeprowadzenia diagnozy procesów Integracji Sensorycznej
- dziecko nie znajduje przyjemności w zabawach na świerzym powietrzu, - ma kłopoty z cięciem nożyczkami, rysowaniem po śladzie, kalkowaniem, - podczas własnej pracy nie pozwala stać obok siebie i przyglądać się - ma trudności w przepisywaniu/ przerysowywaniu z tablicy, - odwraca znaki graficzne częściej niż inne dzieci w jego wieku, - podczas dłuższego siedzenia ma trudności z utrzymaniem głowy w pozycji pionowej, podpiera ją ręką, kładzie się na stole; - często myli stronę lewą i prawą - w otaczającej przestrzeni, także w obrębie własnego ciała, - ma kłopoty z samodzielnym żuciem, gryzieniem i przełykaniem pokarmów, preferuje pokarmy papkowate, ma kłopoty z samodzielnym piciem, - potyka się i upada częściej niż jego rówieśnicy, prawie zawsze ma jakiś siniak czy zadrapanie, - często nie zauważa, że się uderzyło, - nieustannie coś rozlewa, zrzuca, - wpada na meble, ściany czy inne dzieci, - ma wieczny bałagan wokół siebie, - je niechlujnie - ma kłopoty z samodzielnym ubieraniem się, zwłaszcza z zapinaniem guzików czy wiązaniem sznurowadeł, - ma kłopoty z rzucaniem i łapaniem piłki, - jest ewidentnie nadruchliwe, nie może usiedzieć w jednym miejscu, - nie próbuje pokonywać różnych naturalnych przeszkód w terenie, raczej je omija, - ma trudności z wykonywaniem poleceń, poproszone o coś często się z tym opóźnia albo zapomina o wykonaniu, - nieprawidłowo trzyma różne przedmioty codziennego użytku- nożyczki, sztućce czy przybory do pisania, - w nowym miejscu często czuje się zagubione, potrzebuje sporo czasu by zdobyć orientację w terenie, - przejawia duzy i nienaturalny lęk przed upadkiem lub wysokością, - wchodząc/ schodząc po schodach trzyma się poręczy, niepewnie stawia kroki, - nagłe dotknięcie wywołuje u dziecka przestrach niewspółmierny do siły zadziałającego bodźca, - ma kłopoty z czytaniem z tablicy, - ma kłopoty z czytaniem, - łatwo się rozprasza, ma trudności w koncentrowaniu uwagi, - wchodzi po schodach dostawiając nogi do siebie na każdym stopniu (nieprawidłowść powyżej 3 roku życia), - ma kłopoty w samodzielnym myciu się, korzystaniu z toalety, - ruchy dziecka są kanciaste, zamaszyste wręcz mało zgrabne i mało płynne, - dziecko stale się męczy, sprawia wrażenie słabego, - często chodzi na palcach, - jest nadwrażliwe emocjonalnie, często się obraża, - często błaznuje, wygłupia się, popisuje, ucieka w świat fantazji, - nawet bardzo drobne urazy powodują długie narzekania i "histerie", - nabycie przez dziecko nowej umiejętności wymaga od niego wielu prób i powtórzeń, - podczas zajęć z rytmiki i gimnastyki nie jest w stanie wykonać wielu ćwiczeń, ewidentnie odstaje od grupy, - ma słabe wyczucie odległości - często staje zbyt blisko ludzi czy przedmiotów, - porusza się zbyt szybko lub zbyt wolno - nieadekwatnie do danej sytuacji, - nie lubi dziecięcego baraszkowania z rodzicami, przytulania, - nie lubi turlać się po podłodze, robić fikołków, poskakiwać, - zdarza się, że czyta wyrazy od końca, - nie ma dominacji jednej ręki i żadna nie jest dostatecznie sprawna, - wiele czynności samoobsługowych sprawia dziecku ogromne trudności, wykonuje je z trudem, powoli, niezdarnie, - dziecko trudno jest skłonić do współpracy z dorosłym czy rówieśnikiem, jest uparte, negatywnie nastawione do zadań, - podczas gier i zabaw zespołowych często jest z dezorientowne, biegnie w inną stronę niż jego rówieśnicy, w innym kierunku niż piłka którą ma złapać, - nowych aktywności fizycznych uczy się z mozołem i długo nie udaje się ich dziecku opanować mimo znacznego wysiłku ( jazda na rowerze, hulajnodze, pływanie), - nie lubi placu zabaw: karuzeli, zjeżdżalni, huśtawek - miewa mdłości po takich aktywnościach, - okazuje niepokój gdy musi oderwać stopy od podłoża - wejść na drabinki, wysokie schody, czy usiąść na wysokim stołku, - ma chorobę lokomocyjną, - źle toleruje mycie głowy, czesanie, obcinanie paznokci, - podczas mycia zębów ma odruch wymiotny, - nie lubi dotykać nowych i różnych faktur, - unika zabaw w piaskownicy, zabaw z plasteliną, malowania palcami, - nie reaguje na ból fizyczny, np. zastrzyk, - ma opóźnioną mowę w stosunku do rówieśników, - często nie zauważa, że się uderzyło, - dziecko lubi gwałtowne zabawy, uwielbia nadmierne kręcenie na karuzeli czy huśtanie, - chętnie uczestniczy w niebezpiecznych zabawach, np. zbyt wysokie wspinanie się, - unika używania rąk, - często jest rozdrażnione, płaczliwe, miewa napady i wybuchy złości, - ma trudności w zasypianiu.
UWAGA: pojedynczy objaw nie stanowi wskazania do diagnostyki procesów SI, lecz występowanie kilku lub tym bardziej kilkunastu z wyżej wymienionych symptomów.
Opracowała Renata Ulman - Bogusławska
Chcesz otrzymywać nasz newsletter? Zapisz się!
powrót  |
Diagnoza i Terapia Logopedyczna
|