Diagnoza i terapia procesów Integracji Sensorycznej
SI - Integracja Sensoryczna to proces zachodzący w mózgu, który polega na organizowaniu, porządkowaniu i łączeniu informacji pochodzących z poszczególnych układów sensorycznych, tak, by mogły być wykorzystane w celowym, kończącym się sukcesem działaniu.
Integracja Sensoryczna - to taka integracja wrażeń zmysłowych, by mogły być użyte w celowym działaniu.
Podczas tego procesu współpracuje ze sobą wiele struktur mózgowych, które otrzymane informacje rozpoznają, organizują, rejestrują i łączą ze sobą w taki sposób, że osoba może reagować odpowiednio do wymagań otoczenia.
Proces Integracji Sensorycznej zaczyna się od pierwszych miesięcy życia płodowgo i najintensywniej przebiega do końca wieku przedszkolnego.
Czynnikami warunkującymi rozwój integracji sensorycznej są:
- nie powikłany przebieg ciąży
- prawidłowo przebiegający okres okołoporodowy
- nie zakłócone dalsze okresy rozwoju dziecka
- środowisko bogate w różnorodne bodźce
Wg. Jean Ayres, twórczyni metody SI podstawowe znaczenie dla rozwoju integracji sensorycznej ma funkcjonowanie układów sensorycznych odbierających i analizujących informacje związane z ciałem:
- układ przedsionkowy - ma wpływ na utrzymywanie równowagi, koordynacji oraz płynności ruchów ciała i gałek ocznych - istotne przy czytaniu i pisaniu, odzwierciedla się w dużej i małej motoryce dziecka, w koncentracji i w poziomie męczliwości dziecka,
- układ propioceptywny czyli czucie głębokie - wpływa na tworzenie schematu ciała, lateralizacji, precyzję ruchów, równowagę, motorykę, percepcję kształtów przedmiotów
- układ dotykowy - ma wpływ na poznawanie przedmiotów, poznawanie swojego ciała, różnicowanie bodźców dotykowych i rozwój emocjonalny
Zaburzenia integracji sensorycznej są rozpatrywane w kategoriach nadwrażliwości lub niedowrażliwości poszczególnych układów zmysłowych w odpowiedzi na bodźce płynące z otoczenia
Lista symptomów mogących stanowić wskazanie do przeprowadzenia diagnozy procesów Integracji Sensorycznej
- dziecko nie znajduje przyjemności w zabawach na świerzym powietrzu,
- ma kłopoty z cięciem nożyczkami, rysowaniem po śladzie, kalkowaniem,
- podczas własnej pracy nie pozwala stać obok siebie i przyglądać się
- ma trudności w przepisywaniu/ przerysowywaniu z tablicy,
- odwraca znaki graficzne częściej niż inne dzieci w jego wieku,
- podczas dłuższego siedzenia ma trudności z utrzymaniem głowy w pozycji pionowej, podpiera ją ręką, kładzie się na stole;
- często myli stronę lewą i prawą - w otaczającej przestrzeni, także w obrębie własnego ciała,
- ma kłopoty z samodzielnym żuciem, gryzieniem i przełykaniem pokarmów, preferuje pokarmy papkowate, ma kłopoty z samodzielnym piciem,
- potyka się i upada częściej niż jego rówieśnicy, prawie zawsze ma jakiś siniak czy zadrapanie,
- często nie zauważa, że się uderzyło,
- nieustannie coś rozlewa, zrzuca,
- wpada na meble, ściany czy inne dzieci,
- ma wieczny bałagan wokół siebie,
- je niechlujnie
- ma kłopoty z samodzielnym ubieraniem się, zwłaszcza z zapinaniem guzików czy wiązaniem sznurowadeł,
- ma kłopoty z rzucaniem i łapaniem piłki,
- jest ewidentnie nadruchliwe, nie może usiedzieć w jednym miejscu,
- nie próbuje pokonywać różnych naturalnych przeszkód w terenie, raczej je omija,
- ma trudności z wykonywaniem poleceń, poproszone o coś często się z tym opóźnia albo zapomina o wykonaniu,
- nieprawidłowo trzyma różne przedmioty codziennego użytku- nożyczki, sztućce czy przybory do pisania,
- w nowym miejscu często czuje się zagubione, potrzebuje sporo czasu by zdobyć orientację w terenie,
- przejawia duzy i nienaturalny lęk przed upadkiem lub wysokością,
- wchodząc/ schodząc po schodach trzyma się poręczy, niepewnie stawia kroki,
- nagłe dotknięcie wywołuje u dziecka przestrach niewspółmierny do siły zadziałającego bodźca,
- ma kłopoty z czytaniem z tablicy,
- ma kłopoty z czytaniem,
- łatwo się rozprasza, ma trudności w koncentrowaniu uwagi,
- wchodzi po schodach dostawiając nogi do siebie na każdym stopniu (nieprawidłowść powyżej 3 roku życia),
- ma kłopoty w samodzielnym myciu się, korzystaniu z toalety,
- ruchy dziecka są kanciaste, zamaszyste wręcz mało zgrabne i mało płynne,
- dziecko stale się męczy, sprawia wrażenie słabego,
- często chodzi na palcach,
- jest nadwrażliwe emocjonalnie, często się obraża,
- często błaznuje, wygłupia się, popisuje, ucieka w świat fantazji,
- nawet bardzo drobne urazy powodują długie narzekania i "histerie",
- nabycie przez dziecko nowej umiejętności wymaga od niego wielu prób i powtórzeń,
- podczas zajęć z rytmiki i gimnastyki nie jest w stanie wykonać wielu ćwiczeń, ewidentnie odstaje od grupy,
- ma słabe wyczucie odległości - często staje zbyt blisko ludzi czy przedmiotów,
- porusza się zbyt szybko lub zbyt wolno - nieadekwatnie do danej sytuacji,
- nie lubi dziecięcego baraszkowania z rodzicami, przytulania,
- nie lubi turlać się po podłodze, robić fikołków, poskakiwać,
- zdarza się, że czyta wyrazy od końca,
- nie ma dominacji jednej ręki i żadna nie jest dostatecznie sprawna,
- wiele czynności samoobsługowych sprawia dziecku ogromne trudności, wykonuje je z trudem, powoli, niezdarnie,
- dziecko trudno jest skłonić do współpracy z dorosłym czy rówieśnikiem, jest uparte, negatywnie nastawione do zadań,
- podczas gier i zabaw zespołowych często jest z dezorientowne, biegnie w inną stronę niż jego rówieśnicy, w innym kierunku niż piłka którą ma złapać,
- nowych aktywności fizycznych uczy się z mozołem i długo nie udaje się ich dziecku opanować mimo znacznego wysiłku ( jazda na rowerze, hulajnodze, pływanie),
- nie lubi placu zabaw: karuzeli, zjeżdżalni, huśtawek - miewa mdłości po takich aktywnościach,
- okazuje niepokój gdy musi oderwać stopy od podłoża - wejść na drabinki, wysokie schody, czy usiąść na wysokim stołku,
- ma chorobę lokomocyjną,
- źle toleruje mycie głowy, czesanie, obcinanie paznokci,
- podczas mycia zębów ma odruch wymiotny,
- nie lubi dotykać nowych i różnych faktur,
- unika zabaw w piaskownicy, zabaw z plasteliną, malowania palcami,
- nie reaguje na ból fizyczny, np. zastrzyk,
- ma opóźnioną mowę w stosunku do rówieśników,
- często nie zauważa, że się uderzyło,
- dziecko lubi gwałtowne zabawy, uwielbia nadmierne kręcenie na karuzeli czy huśtanie,
- chętnie uczestniczy w niebezpiecznych zabawach, np. zbyt wysokie wspinanie się,
- unika używania rąk,
- często jest rozdrażnione, płaczliwe, miewa napady i wybuchy złości,
- ma trudności w zasypianiu.
UWAGA: pojedynczy objaw nie stanowi wskazania do diagnostyki procesów SI, lecz występowanie kilku lub tym bardziej kilkunastu z wyżej wymienionych symptomów.
Opracowała Renata Ulman - Bogusławska
Chcesz otrzymywać nasz newsletter? Zapisz się!
powrót  |
Diagnoza i Terapia Logopedyczna
|